17-03-2007

Command 480 EC herbicyd do ochrony marchwi i innych warzyw przed chwastami

Marchew jest bardzo wrażliwa na zachwaszczenie, ponieważ ma długi okres kiełkowania i wschodów, słabo zakrywa glebę oraz charakteryzuje się powolnym wzrostem w początkowym okresie wegetacji. Na plon i jakość korzeni w dużym stopniu wpływa zwalczanie chwastów. Wschody marchwi pojawiają się zwykle po 2-3 tygodniach od siewu, a w warunkach niesprzyjających kiełkowaniu nasion (susza, niska temperatura) - nawet jeszcze później. Dlatego przed pojawieniem się roślin w rzędach plantacja może być pokryta szybko rosnącymi chwastami, nawet na polu starannie przygotowanym do siewu. Szacuje się, że nieodchwaszczanie marchwi od siewu do zbioru może spowodować zmniejszenie plonu co najmniej o 80%. Jeśli nie stosuje się herbicydów, to na odchwaszczanie marchwi potrzeba 300-500 robotnikogodzin/ha, przy czym dodatkowo należy zastosować 2-4 uprawki międzyrzędowe.

Zachwaszczenie plantacji marchwi

Największe straty powodują chwasty występujące na plantacji marchwi w "krytycznym okresie konkurencji", tj. od wschodów do 1/3-1/2 okresu wegetacji. Ograniczają one dostęp światła do roślin, co może zwiększać zawartość azotanów w korzeniach. Zachwaszczenie na plantacji marchwi zależy m.in. od sposobu uprawy, terminu siewu, zagęszczenia roślin i dynamiki pojawiania się chwastów. Najwięcej chwastów występuje zazwyczaj między 4. a 6. tygodniem po wschodach marchwi. Dominują chwasty dwuliścienne: gwiazdnica pospolita, komosa biała, żółtlica drobnokwiatowa, szarłat szorstki, rdest - powojowy, plamisty i ptasi, tasznik pospolity, tobołki polne, gorczyca polna, fiołek polny, jasnota różowa, maruna bezwonna i inne chwasty rumianowate, pokrzywa żegawka, starzec zwyczajny i wiele innych. Często na plantacjach problemem jest przytulia czepna. Z chwastów jednoliściennych powszechnie występuje chwastnica jednostronna. Pojawianie się poszczególnych gatunków zależy od minimalnej temperatury ich kiełkowania. W początkowym okresie wegetacji plantacja z wczesnego siewu może być masowo zachwaszczana przez gatunki kiełkujące przy 2-5°C (rdest powojowy, gwiazdnica pospolita, przytulia czepna, gorczyca polna, fiołek polny, starzec zwyczajny, komosa biała). Niektóre z nich mogą pojawić się przed wschodami marchwi. Wzrost temperatury w okresie wegetacji, oprócz wymienionych gatunków, powoduje zwiększenie liczby takich chwastów, jak: żółtlica drobnokwiatowa, szarłat szorstki, psianka czarna, chwastnica jednostronna. Zachwaszczają one marchew z późniejszych terminów siewu. Ich wschody następują jednocześnie ze wschodami marchwi, a czasami wcześniej.

Planowanie zabiegów

Sposób zwalczania chwastów należy dostosować do dynamiki ich pojawiania się. W ochronie przed chwastami, zwłaszcza w uprawie integrowanej, ilość herbicydów należy ograniczyć do minimum, stosując przede wszystkim zabiegi profilaktyczne i agrotechniczne. Produkcja towarowa bez korzystania z herbicydów jest jednak bardzo trudna. Z tego powodu wybór środków skutecznie zwalczających chwasty ma istotne znaczenie dla praktyki. Planując ochronę marchwi przed chwastami przy użyciu herbicydów, należy uwzględnić sposób uprawy, termin siewu, liczbę, skład gatunkowy i dynamikę pojawiania się poszczególnych chwastów oraz fazy rozwojowe marchwi i chwastów w czasie wykonywania zabiegu. Istotne znaczenie mają też warunki glebowe decydujące o wyborze odpowiedniej dawki herbicydów, a także inne czynniki środowiska wpływające na ich skuteczność. Marchew wykazuje największą wrażliwość na konkurencję ze strony chwastów w początkowym okresie wegetacji, dlatego istotne jest stosowanie herbicydów w takim okresie, aby wschodzącej marchwi nie towarzyszyły chwasty. Zatem niemal w każdych warunkach wskazane jest stosowanie herbicydów doglebowych, które mogą by użyte do kilku dni po siewie marchwi.

Nowy herbicyd

Od wielu lat w Polsce i w innych krajach europejskich w uprawie marchwi najczęściej są używane herbicydy, których substancją aktywną jest linuron i prometryna. Zgodnie z dyrektywą Unii Europejskiej herbicydów zawierających prometrynę nie będzie można zalecać do ochrony marchwi i innych warzyw. W niektórych krajach, np. w Holandii i w Niemczech, zarejestrowano już nowe substancje aktywne do ochrony marchwi przed chwastami. W ostatnich latach były one badane również w Instytucie Warzywnictwa, gdzie uzyskano pozytywne wyniki. Należy do nich chlomazon w formie herbicydu Command 480 EC. Command 480 EC jest to herbicyd oglebowy, działający na chwasty głównie w okresie ich kiełkowania i wschodów. Absorbowany jest przez korzenie i część podliścieniową roślin, hamuje syntezę chlorofilu i karotenoidów, co w efekcie wywołuje bielenie liści.

Wpływ herbicydu Command 480 EC i jego mieszanin z linuronem (Afalon Dyspersyjny 450 SC) na zachwaszczenie i plon marchwi (średnie z 2 lat)

Wpływ herbicydu Command 480 EC na odchwaszczanie marchwi: z lewej kontrola marchew nie opryskiwana; obok - opryskiwana bezpośrednio po siewie.

Rośliny wrażliwe zamierają, a odporne mogą wykazywać przejściowe objawy bielenia brzegów liści. Zalecana dawka tego herbicydu wynosi 0,2-0,25 l/ha. Command 480 EC zwalcza wiele chwastów powszechnie występujących w uprawie marchwi, m.in. chwastnicę jednostronną, gwiazdnicę pospolitą, jasnotę purpurową i różową, przytulię czepną, tasznik pospolity, tobołki polne. Na podkreślenie zasługuje dobre zwalczanie przytulii czepnej, bardzo słabo reagującej, a nawet nie niszczonej przez niektóre inne herbicydy polecane w uprawie marchwi. Średnią wrażliwość wykazują: komosa biała, przetacznik polny, rumian polny, rumianek pospolity, wiechlina roczna, a odporne są m.in. dymnica pospolita i fiołek polny. Słabo zwalczany jest też szarłat szorstki.

Czynniki zwiększające skuteczność

Słabsza skuteczność chlomazonu w niszczeniu komosy białej i chwastów rumianowatych stwarza pewne zagrożenie, gdyż gatunki te powszechnie zachwaszczają plantacje marchwi i przy pozostawieniu nawet niewielkiej ich liczby na polu można spodziewać się obniżki plonów. Dlatego użycie po siewie samego Commandu 480 EC nie w każdych warunkach wystarcza do utrzymania plantacji marchwi w stanie wolnym od chwastów. Korzystne jest zastosowanie mieszaniny Commandu 480 EC (w dawce 0,15-0,2 l/ha) z linuronem w formie herbicydu Afalon Dyspersyjny 450 SC (1 l/ha). Sam Command 480 EC, a także jego mieszaninę z linuronem (Afalon Dyspersyjny 450 SC) zaleca się stosować bezpośrednio po siewie, w odróżnieniu od linuronu, którego można użyć do10 dni po siewie, ale przed skiełkowaniem marchwi. Stosowanie chlomazonu wymaga szczególnie dobrych warunków agrotechnicznych, zwłaszcza prawidłowej uprawy i odpowiedniej wilgotności gleby. Powierzchnia gleby powinna być wyrównana, bez większych grud i brył. Podobnie jak w przypadku innych herbicydów zalecanych do odchwaszczania marchwi, nasiona powinny być wysiane na głębokość nie mniejszą niż 2 cm. Na bardzo lekkich glebach nie należy przekraczać dawki Commandu 480 EC 0,15 l/ha. Jako herbicyd doglebowy działa on skuteczniej, gdy powierzchnia gleby w czasie zabiegu jest wilgotna. W warunkach niedoboru wody w glebie dobrze jest więc wyko- nać nawadnianie, najlepiej przed opryskiwaniem. Silne opady deszczu występujące w okresie kiełkowania i wschodów mogą powodować przemijające przebarwienia.

Zabiegi systemowe

Do utrzymania plantacji marchwi w stanie niezachwaszczonym do zbioru rzadko wystarcza jeden zabieg przy użyciu wy- branego herbicydu. W celu poszerzenia zakresu zwalczanych chwastów i utrzymania plantacji niezachwaszczonej przez jak najdłuższy okres dobrze jest stosować zabiegi systemowe. Polegają one na używaniu do kolejnych zabiegów herbicydów zawierających różne substancje aktywne. Ustalając skuteczny program ochrony przed chwastami, należy uwzględniać wrażliwość poszczególnych chwastów na zalecane środki i stosować je tylko w tych fazach wzrostu, kiedy chwasty są najwrażliwsze. Konieczne jest więc przemienne stosowanie różnych środków, jednak liczbę zabiegów w integrowanej ochronie marchwi należy ograniczyć do minimum. Dobór herbicydów na danym polu najlepiej dostosować do zachwaszczenia oraz faz rozwojowych rośliny uprawnej i chwastów. Herbicydy różnią się okresem działania i zalegania w glebie. Czynnik ten należy szczególnie brać pod uwagę wówczas, gdy po zbiorze marchwi planowany jest siew poplonów oraz przy wcześniejszej likwidacji plantacji na skutek np. gradu lub powodzi. W danym roku, kiedy zastosowano Command 480 EC w dawce 0,25 l/ha, można uprawiać zboża ozime, zwłaszcza z późniejszych terminów siewu. Dla herbicydu Command 480 EC nie ustalono okresu karencji. W przypadku stosowania tego środka w uprawie marchwi w mieszaninie z Afalonem Dyspersyjnym 450 SC należy zachować okres karencji przyjęty dla Afalonu (70 dni).

Command 480 EC - również do ochrony dyniowatych

Obecnie Command 480 EC jest jedynym herbicydem w Polsce, który w dawce 0,5 l/ha można stosować do odchwaszczania ogórków i innych warzyw dyniowatych (dynia, cukinia). W Unii Europejskiej, po wycofaniu z obrotu handlowego Alanapu, pozostanie on jedynym herbicydem do zwalczania chwastów dwuliściennych w tej grupie roślin. Można go używać również do odchwaszczania grochu jadalnego, ziemniaków i bobiku. Chlomazon w mieszaninach z innymi substancjami aktywnymi jest stosowany m.in. na plantacjach rzepaku i ziemniaków. Zastosowanie w uprawie kilku innych gatunków wymaga dalszych badań umożliwiających rozszerzenie obecnego zakresu rejestracji. Stosując Command 480 EC należy przestrzegać zaleceń i przeciwwskazań, gdyż niewłaściwie użyty może uszkadzać rośliny.

Prof. dr hab. Adam Dobrzański
Owoce Warzywa Kwiaty 6/2007

KATALOG


PRASA
PROGNOZA POGODY